หลายคนมักสับสนระหว่าง ภ.ง.ด.54 และ ภ.พ.36 เพราะต่างก็เกี่ยวข้องกับ “ต่างประเทศ” เหมือนกัน แต่ความจริงแล้วใช้กันคนละกรณีค่ะ
ภ.ง.ด.54
ใช้ยื่นเมื่อบริษัทในไทยจ่ายเงินได้ตามมาตรา 40 (2)-(6) เช่น ดอกเบี้ย ค่าลิขสิทธิ์ หรือเงินปันผล ตามมาตรา 70 รวมทั้งการจำหน่ายกำไรตามมาตรา 70 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร ให้กับนิติบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย แต่ได้รับเงินได้จากประเทศไทย
ผู้จ่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย (ทั่วไป 15% เงินปันผล 10%) แล้วนำส่งสรรพากรด้วยแบบ ภ.ง.ด.54 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (หรือ 15 ถ้ายื่นออนไลน์)
อย่างไรก็ตามหากประเทศของผู้รับเงินมี อนุสัญญาภาษีซ้อน (Double Tax Agreement (DTA)) กับไทย อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายอาจ ลดลง ได้ เช่น จาก 15% เหลือ 5% 10% หรือบางกรณีอาจได้รับการยกเว้น แต่ต้องมีเอกสารรับรองสิทธิครบถ้วน เช่น หนังสือรับรองการมีถิ่นที่อยู่ที่ออกโดยรัฐบาลประเทศผู้รับเงิน (certificate of residence) สัญญา ใบแจ้งหนี้ ฯลฯ
ตัวอย่างข้อหารือ
• ข้อหารือ กค 0706/5615 (7 มิถุนายน 2550): บริษัทไทยจ่ายค่าลิขสิทธิ์ content ซึ่งเป็นบริการเสริมบนโทรศัพท์เคลื่อนที่ ให้ บริษัท A ในต่างประเทศ → ใช้สิทธิลดอัตราภาษีได้เหลือร้อยละ 5 (ตามมาตรา 70 แห่งประมวลรัษฎากรประกอบกับข้อ 12 วรรคสอง (ก) ของอนุสัญญาภาษีซ้อน ไทย-ฮ่องกง)
• ข้อหารือ 0702/6764 (29 สิงหาคม 2561): กรณี ธปท. จ่ายค่าบริการการค้นหาข้อมูลและบริการในระบบให้แก่บริษัท ก ในต่างประเทศ โดยมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย และการให้บริการดังกล่าวไม่มีการให้ข้อมูลใดๆ ที่เป็นการให้เทคโนโลยีหรือ know-how → ค่าตอบแทนดังกล่าวเข้ามาตรา 40 (
ดังนั้นบริษัท ก จึงไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษี ตามมาตรา 70 แห่งประมวลรัษฎากร
ภ.พ.36
ใช้ยื่นเมื่อมีการซื้อหรือใช้บริการจากต่างประเทศที่ถูกนำมาใช้ในไทย แต่ผู้ให้บริการไม่ได้จด VAT ในไทย (มาตรา 83/6) เช่น ค่าโฆษณาออนไลน์ ค่าลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ หรือค่าที่ปรึกษา
กฎหมายบังคับให้ผู้ใช้บริการในไทยต้องคำนวณ VAT 7% เองและยื่นแบบ ภ.พ. 36 (self-assess VAT) แล้วนำส่งสรรพากรในกำหนดเวลาเดียวกันกับ ภ.ง.ด.54 คือ ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (หรือ 15 ถ้ายื่นออนไลน์) ทั้งนี้ บริษัทที่จด VAT ถ้าใช้บริการจากต่างประเทศ จะนำ VAT ที่เสียไปเครดิตภาษีได้
ตัวอย่างข้อหารือ
• ข้อหารือ กค 0811(กม)/924 (18 พฤษภาคม 2541): การชำระเงินค่าที่ปรึกษาด้านวิศวกรรมโยธาไปประเทศนอร์เวย์→ บริษัทฯ ผู้จ่ายเงินมีหน้าที่นำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มโดยยื่นแบบ ภ.พ.36
• ข้อหารือ กค 0706/9628 (17 พฤศจิกายน 2548) บริษัทฯ จ่ายเงินค่าสินค้าหรือค่าบริการให้กับผู้ประกอบการในต่างประเทศ (บริษัท A บริษัท S บริษัท M และบริษัท P) ซึ่งได้เข้ามาขายสินค้าหรือให้บริการในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราว → บริษัทฯ ต้องยื่น ภ.พ.36 และชำระ VAT 7%
คำถามที่พบบ่อย -> ภ.ง.ด.54 กับ ภ.พ.36 ต้องยื่นพร้อมกันหรือไม่? คำตอบคือ บางธุรกรรมต้องยื่นทั้งสองแบบ เช่น กรณีบริษัทจ่ายค่าลิขสิทธิ์ที่นอกจากจะยื่น ภ.ง.ด. 54 แล้วนั้นการใช้รูปภาพการ์ตูนไปต่างประเทศ ตามคำวินิจฉัยของกรมสรรพากรยังถือว่าเป็น “บริการ”ซึ่งการให้บริการดังกล่าว เป็นการให้บริการในต่างประเทศและได้มีการใช้บริการในราชอาณาจักร ที่ต้องยื่น ภ.พ. 36 ด้วยตามข้อหารือเลขที่ กค 0702/8336 (ลงวันที่ 6 ตุลาคม 2559)
ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็น ภ.ง.ด.54 หรือ ภ.พ.36 ต่างก็มีหน้าที่และหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน แม้จะเกี่ยวกับ “ต่างประเทศ” เหมือนกัน แต่กฎหมายกำหนดไว้คนละแบบ ถ้าเราเข้าใจตั้งแต่แรก จะช่วยลดความเสี่ยงเรื่องภาษี ยื่นผิด ยื่นช้า หรือเจอค่าปรับ–เงินเพิ่มที่ไม่จำเป็นค่ะ
ไว้แอดจะมาเล่าเรื่อง ภาษีที่หลายคนอาจสงสัยกันในโพสต์ถัดไปนะคะ
แล้วเจอกันโพสต์หน้า
ภ.ง.ด.54 vs ภ.พ.36 : เหมือนจะคล้าย แต่จริง ๆ ไม่เหมือน
